Σπουδαίοι συγγραφείς 11: Φρειδερίκος Μάρρυατ (Frederick Marryat) 1792-1848

Ο Φρειδερίκος Μάρρυατ (Frederick Marryat, 10 Ιουλίου 1792 - 9 Αυγούστου 1848), ήταν Βρετανός αξιωματικός του Βασιλικού Ναυτικού και μυθιστοριογράφος, που σήμερα θεωρείται ως ένας από τους πρωτοπόρους στις θαλασσινές ιστορίες.

Όταν ήταν μικρό αγόρι στην Αγγλία, ο Φρειδερίκος Μάρρυατ το έσκασε τρεις φορές στα καράβια. Και τις τρεις φορές έγινε αντιληπτός και τον ανάγκασαν να γυρίσει πίσω στο σχολείο του. Το 1806, όταν είχε κλείσει πια τα 14, ο πατέρας του κατάλαβε ότι δεν ωφελούσε σε τίποτα να τον αναγκάζουν να πηγαίνει σχολείο. Έτσι, του βρήκε μία θέση σ' ένα πλοίο.

Από το πρώτο του ταξίδι ο Φρειδερίκος απέδειξε ότι ήταν γενναίος και τολμηρός ναυτικός. Έσωσε τη ζωή ενός ναύτη που συνήθιζε να τον κοροϊδεύει. Σ' ένα γράμμα στη μητέρα του έγραψε σχετικά μ' αυτό το γεγονός:

"Από κείνη τη στιγμή αγάπησα τον άνθρωπο όσο δεν είχα αγαπήσει ποτέ άλλο φίλο στη ζωή μου. Με μιας ξέχασα όλο μου το μίσος για τα πειράγματα που μου 'κανε. Του είχα σώσει τη ζωή. Αυτό με γέμιζε ανείπωτη χαρά".

Ένα χρόνο αργότερα, διακρίθηκε για την πράξη στο να σώσει το πλοίο του από έναν τυφώνα. Ο ίδιος χαρακτήρισε αυτή τη στιγμή σαν την πιο κρίσιμη της ζωής του, κι έγραψε ύστερα από χρόνια:

"Τα πανιά είχαν ξεσχιστεί και τα κατάρτια είχαν σπάσει. Η θύελλα μαινόταν τριγύρω μας, απειλώντας να καταποντίσει από στιγμή σε στιγμή το καράβι. Η μόνη πιθανή ελπίδα σωτηρίας μας ήταν ν' απαλλαγούμε από τα κομματιασμένα περιττά κατάρτια και πανιά, ώστε να μπορέσουμε να μανουβράρουμε το σκάφος πιο άνετα. Ακολουθούμενος από έξι συναδέλφους μου, κατορθώσαμε να το πετύχουμε αυτό. Αμέσως έγινε αισθητή η διαφορά. Το πλοίο κινήθηκε πιο ελεύθερα. Μόλις κατεβήκαμε από τις ανεμόσκαλες όλοι μάς υποδέχθηκαν με ξεφωνητά χαράς και, τολμώ να προσθέσω, με δάκρυα ευγνωμοσύνης στα μάτια".

Πάνω από 12 φορές ο Μάρρυατ κατέπληξε τους πάντες με την τόλμη του. Μια φορά πήδηξε από το κατάστρωμα για να σώσει μερικούς ταξιδιώτες που κινδύνευαν να πνιγούν σε μία θάλασσα γεμάτη καρχαρίες. Για το θάρρος του ο Μάρρυατ παρασημοφορήθηκε με χρυσό μετάλλιο.

Το 1820 τοποθετήθηκε στο νησί της Αγίας Ελένης, όπου μαζί με άλλους ανήκε στη φρουρά του εξόριστου Ναπολέοντα. Είχε, μάλιστα, την ευκαιρία να φτιάξει ένα σκίτσο με το σώμα του Ναπολέοντα στο νεκροκρέβατό του και το οποίο θα δημοσιευθεί αργότερα ως λιθογραφία. Μετά το θάνατο του Ναπολέοντα, ο Μάρρυατ πήρε μέρος στον πόλεμο κατά της Μπούρμας το 1824, και πάλι διακρίθηκε για τη γενναιότητά του. Από το 1828 έως το 1830, που αποσύρθηκε πια από το ναυτικό, ήταν κυβερνήτης του πλοίου Αριάδνη.

Ο Μάρρυατ υπήρξε ένας από τους πιο διάσημους ναυτικούς της εποχής του αλλά ποτέ δεν πήρε τη θέση που του άρμοζε. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι είχε πέσει στη δυσμένεια του βασιλιά, επειδή είχε βγάλει μερικά φυλλάδια που κατηγορούσαν τις αδικίες που διαπράττονταν στ' αγγλικά πλοία.

Χάρη στις επιστημονικές μελέτες του, εφηύρε μια σωσίβια λέμβο (για την οποία κέρδισε το χρυσό μετάλλιο της Royal Humane Society και το παρατσούκλι "ναυαγοσωστικό"). Παντρεύτηκε το 1819 με την Catherine Shairp, με την οποία είχε τέσσερις γιους και επτά κόρες.

Από το 1832 μέχρι το 1835 ο Φρειδερίκος Μάρρυατ ήταν εκδότης του περιοδικού "Metropolitan Magazine" και εκεί εμφανίστηκαν για πρώτη φορά μερικά από τα καλύτερα μυθιστορήματά του.

Ακόμα και σαν εκδότης, όμως, είχε πολλές περιπέτειες. Εξαιτίας μίας δυσμενούς κριτικής του, μονομάχησε μ' έναν συγγραφέα, χωρίς -ευτυχώς- μοιραίο αποτέλεσμα.

Άρχισε να γράφει τον "Μικρό Άγριο" το 1848 αλλά δεν πρόλαβε να τον τελειώσει. Πέθανε στις 9 Αυγούστου της ίδιας χρονιάς. Το τελευταίο μέρος του βιβλίου του γράφτηκε πιθανόν από το γιο του, Φρανκ Μάρρυατ.

Κάποια από τα έργα του:

Ο Αξιωματικός του Ναυτικού (L' Officier de Marine), 1829

Το Πλοίο Φάντασμα (Le Vaisseau fantôme), 1839

Το ναυάγιο του "Ειρηνικού" (Le Naufrage du "Pacifique"), 1841

Οι άποικοι του Καναδά (Les Colons du Canada), 1844

Τα παιδιά του δάσους (Les Enfants de la Forêt-Neuve), 1847

Ο Μικρός Άγριος (Le Petit sauvage), 1848

Μέρος του κειμένου, προέρχεται από την Βικιπαίδεια.
Επιμέλεια παρουσίασης: Πλαφουτζής Παναγιώτης

👬2048

Σπουδαίοι συγγραφείς 10: Άμπρααμ Μέριτ (Abraham Grace Merritt) 1884-1943

Ο Αμερικανός συγγραφέας Άμπρααμ Μέριτ θεωρείται ένας από τους κορυφαίους συγγραφείς της φανταστικής λογοτεχνίας ο οποίος με τη ποιότητα του έργου του επηρέασε τόσο τη λογοτεχνία της επιστημονικής φαντασίας όσο και το παρακλάδι της χρυσής εποχής της, που ονομάστηκε "Όπερα του Διαστήματος". Δημοσιογράφος στο επάγγελμα διετέλεσε βοηθός εκδότη και εκδότης (ως το θάνατο του) της εβδομαδιαίας εφημερίδας "The American Weekly". Η λογοτεχνική του παραγωγή είναι μικρή (9 μυθιστορήματα και ελάχιστα διηγήματα)-αντιστρόφως ανάλογη όμως της αξίας της.

Το πρώτο του μυθιστόρημα, "The Moon Pool" ("Η λίμνη του φεγγαριού", Εκδόσεις Λυχνάρι/Σύμπαν), εκδόθηκε το 1919 και αποτελεί ένα ευφάνταστο λογοτεχνικό έργο φαντασίας στο ύφος και στα χνάρια του Edgar Rice Burroughs (βλ. "Warlord of Mars"). Ακολουθεί το μάλλον αλλόκοτο "The Metal Monster" ("Μεταλλικό Τέρας", 1920) και το "The Face in the Abyysse" ("Το Πρόσωπο στην Άβυσσο", 1923), το οποίο μας μεταφέρει σε ένα μυθικό, ονειρικό κόσμο που κατοικείται από μία λησμονημένη φυλή ερπετοειδών.
Εντυπωσιακές σκηνές, δράση, μελοδραματικός έρωτας και μία φαντασιακή ομορφιά στη γραφή προσδίδουν στο έργο μία ιδιαίτερη γοητεία.

Το "Ship Of Ishtar" ("Το Καράβι της Αστάρτης", Εκδόσεις Λυχνάρι/Σύμπαν), που εκδίδεται το 1924, είναι ίσως το αριστούργημα του Μέριτ.

Σκοτεινοί θεοί, ήρωες και πανέμορφες γυναίκες σε ένα άκρως συναρπαστικό έργο που παραπέμπει έντονα στην Ηρωική Φαντασία. Εξωτικό, πολύχρωμο, εντυπωσιακό στη δομή του με διεγερτικές περιγραφές που σαγηνεύουν ακόμη και σήμερα τον αναγνώστη, μεταφέροντας τον σε άλλους κόσμους. Το "Seven Footprints to Satan" ("Εφτά βήματα μέχρι το Σατανά", 1927) είναι διαφορετικού ύφους μα το ίδιο ενδιαφέρον. Έχοντας ως βάση την αστυνομική μορφή του το μυθιστόρημα εξελίσσεται σε μία ιστορία τρόμου, μυστηρίου και υπέρβασης με βασικό πρωταγωνιστή του τον ίδιο το Διάβολο! Περισσότερο Pulp σε σχέση με τα προηγούμενα βιβλία του, γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία και 2 χρόνια αργότερα έγινε και (πολύ αξιόλογη) ταινία.

To 1932 βρίσκει το δρόμο για έκδοση το "Dwellers in the Mirage" ("Στη χώρα της Ουτοπίας" ο ελληνικός τίτλος του, Εκδόσεις Λυχνάρι/Σύμπαν) είναι πάλι μία ιστορία χαμένου κόσμου, μαγείας, υπερφυσικών δυνάμεων και φαντασιακού ύφους. 1933 και το "Burn Witch, Burn" ("Οι κούκλες της Μαντάμ Μάντιλιπ" ο ελληνικός τίτλος, Εκδόσεις Λυχνάρι/Σύμπαν), μυθιστόρημα του εντυπωσιάζει. Αστυνομική ιστορία με στοιχεία μαγείας και τρόμου καθηλώνει με τη πλοκή, τη συναισθηματική ένταση και το πάθος της γραφής της. Γυρίστηκε σε ταινία το 1936 από το διάσημο σκηνοθέτη του φανταστικού σινεμά Todd Browning ("Dracula", 1931).

Το εξαιρετικό -και κάπως μελαγχολικό- "Creep Shadow Creep" του 1934 ("Η σκιά που ψιθύριζε" ο ελληνικός τίτλος, Εκδόσεις Αίολος), αποτελεί ουσιαστικά τη συνέχεια του "Burn Witch, Burn"... Το "The Fox Woman" ("Η Γυναίκα Αλεπού") αποτέλεσε το τελευταίο ολοκληρωμένο του έργο, το οποίο και κυκλοφόρησε το 1946 και ενώ ο συγγραφέας δεν ήταν πλέον στη ζωή.

Ο Άμπρααμ Μέριτ ήταν πρωτοπόρος στο χώρο του φανταστικού μυθιστορήματος. Τα έργα του διακρίνονται (πέρα από την αναμφίβολη ποιότητα γραφής τους) από ένα άσβεστο πάθος για φυγή από τη μίζερη, νωθρή πραγματικότητα και την αγάπη του για κόσμους υπέροχα μυθικούς, γεμάτους περιπέτεια, μαγεία και αλλόκοτες θεότητες. Το καράβι της Αστάρτης ταξιδεύει ακόμη...

Κείμενο: Χρήστος Νάστος
Επιμέλεια παρουσίασης: adamsjim

Σπουδαίοι συγγραφείς 9: Ρέι Μπράντμπερι (Ray Bradbury) 1920-2012

«Δεν προσπαθώ να περιγράψω το μέλλον.
Προσπαθώ να το αποφύγω.»

Ίσως αυτή η δήλωση του Ρέι Μπράντμπερι να περιγράφει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο το έργο ενός συγγραφέα που στην πραγματικότητα χρησιμοποίησε το μέλλον για να καταγράψει με σαφήνεια και πολιτική ακρίβεια το παρόν…

Ο Ρέι Μπράντμπερι (22 Αυγούστου 1920, Βόκεγκαν Ιλινόις – 5 Ιουνίου 2012, Λος Άντζελες) είναι ένας αφηγητής ασύγκριτος, ένας ποιητής του εφικτού και, αδιαμφισβήτητα, ένας από τους πιο αγαπημένους συγγραφείς στην Αμερική. Για την επίδρασή του στη λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας του 20ου αιώνα αποκαλείτο «πατέρας» της επιστημονικής φαντασίας. Αναγνωρίζεται ως ο συγγραφέας του οποίου το έργο εξασφάλισε στη σύγχρονη λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας ευρύτερη αναγνώριση. Του άρεσε ιδιαίτερα ο Έντγκαρ Άλαν Πόε, χάρη στον οποίο ανακάλυψε τη λογοτεχνία μόλις στα επτά του χρόνια.

Αποφοίτησε από γυμνάσιο του Λος Άντζελες το 1938 αλλά η πραγματική του εκπαίδευση ξεκίνησε αμέσως μετά, αφού για τουλάχιστον τέσσερα χρόνια, μέχρι το 1942, έζησε κυριολεκτικά μέσα στη δημόσια βιβλιοθήκη της πόλης, πουλώντας εφημερίδες για να μπορέσει να εξασφαλίσει τα ελάχιστα χρήματα που χρειαζόταν.

Άρχισε να γράφει διηγήματα το 1932, μετά από μια συνάντησή του μ’ έναν καλλιτέχνη του τσίρκου ονόματι «Μίστερ Ελέκτρικο». Πούλησε το πρώτο του διήγημα επιστημονικής φαντασίας το 1941 και γρήγορα διακρίθηκε ως ο πιο ταλαντούχος συνεργάτης του περιοδικού Weird Tales, τελειοποιώντας το στιλ γραψίματος του, κάτι ανάμεσα στην επιστημονική φαντασία και τη λογοτεχνία μυστηρίου.

Ήδη, στα μέσα της δεκαετίας του '40, δημοσίευε τις ιστορίες του όπου ήθελε. Τα διηγήματα αυτής της περιόδου εκδόθηκαν στις συλλογές “Μαύρο καρναβάλι” (1947) και “Η χώρα του Οκτώβρη” (1955). Ευρύτερα, όμως, γνωστός γίνεται με τις συλλογές διηγημάτων “Χρονικά του Άρη” (1950) και “O εικονογραφημένος άνθρωπος” (1951). Την ίδια χρονιά εκδίδει το μυθιστόρημά του “Φαρενάιτ 451”, του οποίου η κινηματογραφική μεταφορά από τον Φρανσουά Τριφό, αρκετά χρόνια αργότερα, τον έκανε διάσημο σ’ όλο τον κόσμο. Ακολούθησαν πολλά μυθιστορήματα, γνωστότερα από τα οποία είναι τα “Κρασί από πικραλίδα” (1957), “Κάτι κολασμένο έρχεται προς τα εδώ” (1962), “Ένα νεκροταφείο για παράφρονες” (1990), “Πράσινες σκιές, λευκή φάλαινα” (1992).

Η διακεκριμένη λογοτεχνική καριέρα του καλύπτει έξι δεκαετίες και το σώμα του έργου του είναι εκπληκτικό: αλησμόνητα μυθιστορήματα, δοκίμια, θεατρικά έργα, σενάρια για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, καθώς και πάμπολλες συλλογές έξοχων διηγημάτων.

Στις αφηγήσεις του Μπράντμπερι η καθημερινότητα μετασχηματίζεται σε ασυνήθιστη και πολλές φορές επικίνδυνη δυστοπία. Έχοντας πάνω από τριάντα βιβλία στο ενεργητικό του, ο Ρέυ Μπράντμπερυ ανήκει στους πιο διακεκριμένους λογοτέχνες της εποχής μας. Έχει γράψει θεατρικά έργα και σενάρια, όπως λόγου χάρη το σενάριο για την κινηματογραφική διασκευή του "Μόμπυ Ντικ" με σκηνοθέτη τον John Huston. Διασκεύασε εξηνταπέντε ιστορίες του για την τηλεοπτική εκπομπή "The Ray Bradbury Theatre" και κέρδισε βραβείο Emmy για το σενάριο της τηλεοπτικής ταινίας "The Halloween". Έγραψε και σενάρια για την «Τέταρτη Διάσταση» και τα επεισόδια της σειράς «Ο Αλφρεντ Χίτσκοκ παρουσιάζει».

Το 2000 τιμήθηκε με μετάλλιο από το Εθνικό Ίδρυμα Βιβλίων της Αμερικής για την εξέχουσα συνεισφορά του στην αμερικανική λογοτεχνία. Είχε λάβει πολλές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων το Εθνικό Μετάλλιο Τεχνών των ΗΠΑ που του απένειμε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους το 2004, και το μετάλλιο της Ordre des Arts et des Lettres (Τάξης Γραμμάτων και Τεχνών - Commandeur) της Γαλλίας.

Τον Αύγουστο του 2000, την ημέρα των 80ων γενεθλίων του, είχε δηλώσει πως: «Η μεγαλύτερη χαρά της ζωής μου είναι να ξυπνάω κάθε πρωί και να τρέχω στην γραφομηχανή επειδή κάποια καινούρια ιδέα έχει γεννηθεί στο μυαλό μου. Η αίσθηση που έχω κάθε μέρα είναι η ίδια που είχα όταν ήμουν 12 ετών. Είμαι εδώ, στα 80 μου χρόνια, χωρίς να νιώθω καμία διαφορά, γεμάτος από χαρά και ευτυχισμένος για τη μεγάλη ζωή που μου δόθηκε. Έχω πολλά σχέδια για τα επόμενα δέκα ή είκοσι χρόνια και εύχομαι πως θα με ακολουθήσετε».

Δεν σταμάτησε μέχρι και το τέλος της ζωής του να ασχολείται με τον ίδιο ενθουσιασμό με τη συγγραφή και την ουσία της λογοτεχνίας, παραμένοντας πριν απ’ οτιδήποτε, αθεράπευτος λάτρης των λέξεων. Ο Μπράντμπερι έχει κυκλοφορήσει περισσότερα από 30 βιβλία, περίπου 600 διηγήματα, αλλά και ποιήματα, δοκίμια και θεατρικά έργα, ενώ παραμένει ο πιο αγαπημένος της βιβλιογραφίας των πανεπιστημιακών διατριβών σε ολόκληρο τον κόσμο. Ταυτόχρονα διεκδικεί και τη θέση του πιο πολυδιασκευασμένου συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας, αφού μυθιστορήματα και διηγήματά του μεταφέρθηκαν τόσο στην τηλεόραση όσο και στο σινεμά και το θέατρο αλλά και σε κόμικς.

Έφυγε από τη ζωή το 2012, στα 91 του χρόνια, αφήνοντας πίσω του μια εικόνα για ένα σκοτεινό μέλλον που δυστυχώς πρόλαβε να το ζήσει...

Στα ελληνικά έχουν εκδοθεί:

• (2011) Στα χρόνια των πυραύλων, Εκδόσεις Συμπαντικές Διαδρομές

• (2011) Τα χρονικά του Άρη, Εκδόσεις Άγρα

• (2010) Πέθανε ο σκύλος, κατά τ’ άλλα όλα καλά, Εκδόσεις Άγρα

• (2010) Φαρενάιτ 451, Εκδόσεις Παρά Πέντε

• (2010) Φαρενάιτ 451, Εκδόσεις Μεταίχμιο

• (2005) Ιστορίες από την κρύπτη, Εκδόσεις Modern Times

• (2004) Κάτι κολασμένο έρχεται προς τα δω, Εκδόσεις Αίολος

• (2004) Κρασί από πικραλίδα, Εκδόσεις Καστανιώτη

• (2000) Φαρενάιτ 451, Εκδόσεις Παρά Πέντε

• (1993) Ο θάνατος είναι μοναχική υπόθεση, Εκδόσεις Απόπειρα

• (1992) Ο εικονογραφημένος άνθρωπος, Εκδόσεις Απόπειρα

• (1992) Τα χρονικά του Άρη, Εκδόσεις Απόπειρα

• (1968) Φαρενάιτ 451, Εκδόσεις Γρηγόρη

Τα βιβλία του Ray Bradbury στις "ΣΕΛΙΔΕΣ ΝΟΣΤΑΛΓΙΑΣ":

Κάτι κολασμένο έρχεται προς τα δω

Κρασί από πικραλίδα

Φαρενάιτ 451 (Comic book)

Σπουδαίοι συγγραφείς 8: Ντάγκλας Άνταμς (Douglas Adams) 1952-2001

Ο Ντάγκλας Νόελ Άνταμς (Douglas Noel Adams), όπως ήταν το πλήρες όνομά του, ήταν ένας Άγγλος συγγραφέας και δραματουργός. Είναι περισσότερο γνωστός ως ο συγγραφέας του "Γυρίστε το Γαλαξία με Ώτο Στοπ" (The Hithchiker's Guide to the Galaxy [Αυστηρότερη μετάφραση: Ο Οδηγός του Γαλαξία για όσους Κάνουν Οτοστόπ]), το οποίο ξεκίνησε την επιτυχημένη πορεία του ως ραδιοφωνική κωμωδία στο ραδιόφωνο του BBC το 1978, πριν καταλήξει να γίνει μια «τριλογία» πέντε βιβλίων (που είχε πουλήσει περισσότερο από 15 εκατομμύρια αντίτυπα όσο ζούσε ο Άνταμς), μια τηλεοπτική σειρά (επίσης του BBC), διάφορα θεατρικά έργα, κόμικ, ένα βιντεοπαιχνίδι και τελικά το 2005 (μετά τον θάνατο του Άνταμς), μια ταινία! Η Βρετανική ραδιοφωνική ακαδημία έχει βραβεύσει την συμβολή του στην πορεία του ραδιοφώνου στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Έγραψε επίσης το "Ο Ντερκ Τζέντλυ ακολουθεί τη γάτα" (Dirk Gently's Holistic Detenctive Agency [Αυστηρότερη μετάφραση: Το ολιστικό κατασκοπευτικό πρακτορείο του Ντερκ Τζέντλυ]) (1987), το ΑΡΡΓΚ - Αδιάφοροι Ροκ Ρυθμοί Για Γρήγορα Κέρδη (The Long Dark Tea-time of the Soul [Αυστηρότερη μετάφραση: Η πολλή και σκοτεινή ώρα του τσαγιού της ψυχής]) (1988) και συνέγραψε το "The meaning of liff" (1983), το "Last chance to see" και τρεις ιστορίες για την τηλεοπτική σειρά "Ντόκτορ Χού" (Doctor Who). Μια μεταθανάτια συλλογή της δουλειάς του, η οποία περιλαμβάνει και ένα μισοτελειωμένο μυθιστόρημα, εκδόθηκε το 2002 με τίτλο "The Salmon of Doubt".

Ο Άνταμς έγινε γνωστός ως υπερασπιστής των ζώων και του περιβάλλοντος, λάτρης γρήγορων αυτοκινήτων, φωτογραφικών μηχανών και του Macintosh. Ήταν υπερασπιστής του αθεϊσμού και αρκετά γνωστή είναι η αναφορά του σε μία λιμνούλα που ξυπνάει ένα πρωινό και σκέφτεται: «Πολύ ενδιαφέρον αυτός ο κόσμος στον οποίο βρίσκομαι, πολύ ενδιαφέρουσα αυτή η τρύπα στην οποία βρίσκομαι, μου ταιριάζει γάντι, έτσι δεν είναι; Για την ακρίβεια, μου ταιριάζει τόσο απίστευτα καλά, που πρέπει να φτιάχτηκε για να με έχει μέσα της!». Ο βιολόγος Ρίτσαρντ Ντόκινς αφιέρωσε το βιβλίο του "Η Περί Θεού Αυταπάτη" (2006) στον Άνταμς, γράφοντας όταν πέθανε ότι «Η επιστήμη έχει χάσει ένα φίλο, η λογοτεχνία έχει χάσει ένα φωστήρα, ο γορίλας του βουνού και ο μαύρος ρινόκερος έχουν χάσει έναν σημαντικό υπερασπιστή»...

Ο Άνταμς γεννήθηκε στις 11 Μαρτίου του 1952 στο Κέμπριτζ της Αγγλίας. Μητέρα του ήταν η Τζάνετ Άνταμς (το γένος Ντόνοβαν) και ο Κρίστοφερ Ντάγκλας Άνταμς. Την επόμενη χρονιά οι Γουότσον & Κρικ ανακάλυψαν το DNA στην ίδια πόλη κάνοντας τον Άνταμς να λέει πως ήταν DNA (Douglas Noel Adams) μήνες πριν την ανακάλυψή του.

Πήγε δημοτικό στο Primrose Hill Primary School του Μπρέντγουντ. Στα έξι του πέρασε την εισαγωγική εξέταση του Brentwood School, ενός ιδιωτικού σχολείου του οποίου οι απόφοιτοι περιλαμβάνουν τους Ρόμπιν Ντέι, Τζακ Στρόου, Νόελ Εντμοντζ και Ντέιβιντ Αίρβινγκ. Ο Άνταμς ήταν 1,83 μέτρα όταν ήταν 12 χρόνων και τελικά σταμάτησε την ανάπτυξη του στα 1,96 μέτρα. Ήταν ο μόνος μαθητής που έχει πάρει δέκα στα δέκα από το Haford για δημιουργική γραφή, κάτι που θυμόταν όλη του τη ζωή, ιδιαίτερα όταν βρισκόταν απέναντι από ένα συγγραφικό μπλοκ.

Σπούδασε στο Κολέγιο του Αγίου Ιωάννη, του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, κερδίζοντας υποτροφία λόγω της συγγραφικής του δεινότητας, μετά από βράβευση. Αφού αποφοίτησε, επέστρεψε πίσω στο Λονδίνο, αποφασισμένος να δουλέψει στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο ως συγγραφέας.

Το "Γυρίστε το Γαλαξία με Ώτο Στοπ" ήταν μια ιδέα για μία κωμική ραδιοφωνική σειρά επιστημονικής φαντασίας που άρχισε ο Άνταμς με τον ραδιοφωνικό παραγωγό Σάιμον Μρετ στο BBC Radio 4, το 1977. Ο Άνταμς έφτιαξε το σχεδιάγραμμα ενός πιλοτικού επεισοδίου, όπως και κάποιες άλλες ιστορίες (που επανεκδόθηκαν στο "Don’t Panic: The Official Hitchhiker’s Guide to the Galaxy Companion", ένα βιβλίο του Νιλ Γκάιμαν) που θα μπορούσαν ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν στη σειρά.

Όπως είπε ο Άνταμς, την ιδέα για τον τίτλο «Γυρίστε το Γαλαξία με Ώτο Στόπ»(‘The Ηitchhiker’s Guide to the Galaxy’) την βρήκε όσο κείτονταν μεθυσμένος σε ένα λιβάδι στο Ίνσμπρουκ της Αυστρίας, κοιτάζοντας τα άστρα, παρ’ όλο που αστειευόμενος έλεγε ότι το BBC θα υποστήριζε πως ήταν στην Ισπανία «Πιθανώς επειδή είναι ευκολότερο να την γράψεις». Περιπλανιόταν στην επαρχεία κρατώντας ένα βιβλίο που λεγόταν "Hitch-hiker’s Guide to Europe" (Ο Οδηγός της Ευρώπης για όσους Κάνουν Οτοστόπ - Ανάλογη μετάφραση: Γυρίστε την Ευρώπη με Ώτο Στοπ), όταν έφτασε σε μία πόλη που όλοι ήταν ή κωφάλαλοι ή δεν μιλούσαν κάποια γλώσσα που να καταλαβαίνει. Αφού περιπλανήθηκε και ήπιε για κάμποση ώρα, πήγε για ύπνο στη μέση ενός λιβαδιού και εμπνεύστηκε από την αδυναμία του να επικοινωνήσει με τους κατοίκους του χωριού. Αργότερα είπε πως λόγω των πολλών φορών που είχε διηγηθεί την ιστορία αυτή είχε πάψει να θυμάται την στιγμή της σύλληψης αυτή καθεαυτή, αλλά θυμόταν μόνο τον εαυτό του να την εξιστορείται.

Παρά το αρχικό σχεδιάγραμμα ο Άνταμς λέγεται πως έφτιαχνε τις ιστορίες καθώς έγραφε. Είχε στραφεί στον Τζον Λόυντ για βοήθεια με τα τελευταία δύο επεισόδια του πρώτου κύκλου. Ο Λόυντ συνέβαλλε με κομμάτια από το αδημοσίευτο βιβλίο ΕΦ του, που λέγονταν "GiGax". Πολύ λίγο από το υλικό του Λόυντ παρέμεινε μέχρι τις μεταγενέστερες εκδόσεις του ΓΓΩΣ, όπως και τα βιβλία και την τηλεοπτική σειρά. Η δε τηλεοπτική σειρά βασίζονταν στα πρώτα έξι ραδιοφωνικά επεισόδια αλλά μέρη που είχε γράψει ο Λόυντ είχαν κατά κανόνα ξαναγραφτεί.

Όσο δούλευε στην ραδιοφωνική σειρά (και ταυτόχρονα σε άλλες δουλειές όπως το The Pirate Planet) ο Άνταμς εμφάνισε προβλήματα με το να μένει εντός των συγγραφικών του προθεσμιών που γινόταν χειρότερα όσο έγραφε βιβλία. Ο Άνταμς δεν ήταν ποτέ παραγωγικός συγγραφέας και συχνά έπρεπε να τον αναγκάσουν άλλοι να γράψει. Αυτό περιλάμβανε το να τον κλειδώνουν σε μια σουίτα ξενοδοχείου από τον εκδότη του για τρεις εβδομάδες ώστε να σιγουρευτεί ότι το "Αντίο κι Ευχαριστώ για τα Ψάρια" θα ολοκληρωνόταν. Έχει πει «Μου αρέσουν οι προθεσμίες. Λατρεύω τον ήχο που κάνουν όταν περνάνε». Παρά τη δυσκολία του με τις προθεσμίες, ο Άνταμς έγραψε πέντε μυθιστορήματα στην σειρά που εκδόθηκαν για πρώτη φορά το 1979, το 1980, το 1982, το 1984 και το 1992 στα αγγλικά.

Τα βιβλία έφτιαξαν τη βάση για άλλες εκδόσεις, όπως το κόμικ τριών μερών για κάθε ένα από τα πρώτα τρία βιβλία του, ένα διαδραστικό βιντεοπαιχνίδι που παίζονταν μόνο με κείμενο, και μια έκδοση με φωτογραφίες που εκδόθηκε το 1994.

Το 1980 ο Άνταμς ξεκίνησε τις προσπάθειες του να κάνει το πρώτο του βιβλίο ταινία, κάνοντας κάποια ταξίδια στο Λος Άντζελες και δουλεύοντας με κάποια στούντιο του Χόλιγουντ και εν δυνάμει παραγωγούς του. Την επόμενη χρονιά, το 1981, η ραδιοφωνική σειρά έγινε η βάση για την μια μικρή τηλεοπτική σειρά The Hitch Hiker's Guide to the Galaxy, που μεταδόθηκε σε 6 μέρη. Όταν πέθανε το 2001 στην Καλιφόρνια, πάλι προσπαθούσε να ξεκινήσει την ταινία με την Disney, η οποία είχε αγοράσει τα δικαιώματα το 1998. Το σενάριο τελικά, μετά από μια μεταθανάτια επανα-συγγραφή από τον Κάρυ Κέρκπατρικ, πήρε το πράσινο φως το Σεπτέμβριο του 2003, και η ταινία που δημιουργήθηκε έκανε πρεμιέρα το 2005.

Ο Άνταμς πέθανε από καρδιακό επεισόδιο στις 11 Μαΐου 2001, σε ηλικία 49 ετών, μετά την ξεκούραση από την συνηθισμένη γυμναστική του σε ένα ιδιωτικό γυμναστήριο του Μοντεσίτο της Καλιφόρνια.

Μέρος του κειμένου προέρχεται από http://el.wikipedia.org

Σπουδαίοι συγγραφείς 7: Τάκης Λάππας (1904-1995)

Ποια άραγε να είναι εκείνη η λεπτή γραμμή που κάνει κάποιους συγγραφείς διάσημους, πασίγνωστους και αντικείμενο διαρκών μελετών και αναφορών, ενώ κάποιοι άλλοι, εξίσου σημαντικοί και αξιόλογοι, παραμένουν σε –σχετική– αφάνεια; H απάντηση ίσως να μην είναι απλή, ή να μην είναι μόνο μία. Ο Τάκης Λάππας (Λειβαδιά 27/11/1904 – Αθήνα 1995), ανήκει σε αυτή την ιδιαίτερη κατηγορία των αφανών ηρώων της (πραγματικά) ελληνικής λογοτεχνίας. Ο –στους πολλούς σήμερα, σχετικά άγνωστος– σημαντικός αυτός δημιουργός, αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στράφηκε από νωρίς στη λογοτεχνία και την ιστορική μελέτη ενώ παράλληλα εργαζόταν σε δημόσια υπηρεσία.

Περισσότερο τον τράβηξε η ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Ρούμελης, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, της Ελληνικής Επανάστασης και κατά τους μετέπειτα χρόνους. Κυκλοφόρησε συνολικά 85 βιβλία. Τα 50 με ιστορικά θέματα, βιογραφίες, ιστορικές μελέτες ενώ ασχολήθηκε επιτυχώς και με τη λαογραφία. Τα 35 βιβλία του απευθύνονται κυρίως σε παιδιά και εφήβους με βιογραφίες ηρώων κι αγωνιστών του Εικοσιένα, εικονογραφημένα από διαφόρους εκλεκτούς καλλιτέχνες. Σε ημερήσιες εφημερίδες και γνωστά περιοδικά έγραψε πιο πολλά από 600 άρθρα με θέματα: Ιστορικές μελέτες και δοκίμια, άρθρα, αφηγήματα ιστορικά, λαογραφικά, διηγήματα, λογοτεχνικές διατριβές και διάφορες ανακοινώσεις, θεατρικές εικόνες, ταξιδιωτικές εντυπώσεις κλπ. Μερικά απ' αυτά κυκλοφόρησαν σε ανάτυπα. Σπάνια έγραφε με το ψευδώνυμο, στην αρχή Τάκης Λειβαδίτης και ύστερα ΤΑΛΑΟΣ από τα αρχικά του ονόματος του.

Υπήρξε εξαιρετικός χειριστής της δημοτικής γλώσσας, προσδίδοντας στο συνολικό του έργο ένα προσωπικό λογοτεχνικό ύφος. Το “Μικροί Ήρωες του Εικοσιένα”, κυκλοφόρησε το 1957 και ανήκει στη μακρά σειρά μυθιστορημάτων του που σχετίζονταν με την Επανάσταση. Ζωντανή γραφή, που κρατά τη δύναμη της ως σήμερα, στέρεο ιστορικό πλαίσιο με πληθώρα ιστορικών/λαογραφικών στοιχείων εκεί που κρίνεται απαραίτητο, στρωτοί λογοτεχνικοί διάλογοι, χαρακτηρίζουν το βιβλίο αυτό, όπως και το σύνολο του έργου του. Και εδώ η αριστουργηματική εσωτερική εικονογράφηση ανήκει στο μεγάλο Μέντη Μποσταντζόγλου (Μποστ)! Σε μία από τις πλέον γοητευτικές του, εικονογραφικές δημιουργίες που τιμούν την αληθινή ζωγραφική τέχνη. Οι “Μικροί ήρωες του Εικοσιένα” σφύζουν από μυθιστορηματική δράση, υγιές πατριωτικό συναίσθημα, ελληνικότητα και πραγματική λαϊκή λογοτεχνική αισθητική.

Ακολούθησαν και προηγήθηκαν παρόμοια βιβλία από το συγγραφέα, ο οποίος προφανώς, παρέμεινε απόλυτα πιστός σε ότι πρέσβευε και αγαπούσε πραγματικά. Στις δεκαετίες ΄50 και ’60 υπήρξε μία σχετική αναγνώριση του λογοτεχνικού του έργου καθώς και πληθώρα βραβεύσεων-μεταλλίων για τα ιστορικά του μυθιστορήματα. Χαρακτηριστικά αναφέρω το Χρυσούν Μετάλλιον Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου (1960, για το βιβλίο του «Ρουμελιώτικος Τύπος»), το βραβείο από την Ακαδημία Αθηνών (1946, για το βιβλίο του "Θανάσης Διάκος") και το «Βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη» το 1981 από την Ακαδημία Αθηνών για το σύνολο των τριάντα πέντε βιβλίων βιογραφιών του για εφήβους. Έφυγε αθόρυβα και πλήρης ημερών το 1995. Άνηκε σε μία γενιά αυθεντικών λαϊκών δημιουργών-πεζογράφων, είδος που τείνει να εκλείψει τις τελευταίες δεκαετίες.

Αξίζει σίγουρα να έρθει κάποιος σε επαφή με το έργο του Τάκη Λάππα, και ακόμη περισσότερο, αξίζει να το γνωρίσει κανείς και στα παιδιά του. Διότι, αυθεντική λαική, ιστορική λογοτεχνία, με πραγματικό ήθος και ιστορικές διδαχές δύσκολα ανακαλύπτει κανείς πλέον. Και στη περίπτωση του εν λόγω συγγραφέα, η ποιότητα είναι δεδομένη, ενώ η γραφή του άξια και διαχρονική. Κάποια μυθιστορήματα του κυκλοφορούν ακόμη από τις εκδόσεις Ατλαντίς και Πατάκη, ενώ αρχείο του λογοτέχνη υπάρχει στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (Ε.Λ.Ι.Α.). Τα περισσότερα από τα έργα του διατίθενται Online μέσα από την ψηφιακή συλλογή της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς.

Ενδεικτική επιλογή μυθιστορημάτων:
Αθάνατο Εικοσιένα. 1958.
Βοιωτικά μοναστήρια. 1950.
Γυναίκες στο Εικοσιένα. 1961.
Δοξασμένη Έξοδος. 1968.
Ήρωες και ηρωίδες. 1967.
Ήρωες του '21 στα Παιδικά τους Χρόνια. 1973.
Καραϊσκάκης. 1963.
Καραβοκύρηδες στο Εικοσιένα. 1974.
Κανάρης. 1965.
Κολοκοτρώνης. 1968.
Μικροί ήρωες του Εικοσιένα. 1957.
Μιαούλης. 1967.
Νικηταράς. 1970.
Ξεχασμένοι ήρωες. 1963.
Ο αητός του Σουλίου (Μάρκος Μπότσαρης). 1959.
Ο θαλασσομάχος του Αιγαίου (Λάμπρος Κατσώνης). 1961.
Ο Κατσαντώνης. 1962.
Ο Μακρυγιάννης. 1974.
Οι δύο Πρίγκηπες (Α. και Δ. Υψηλάντης). 1964.
Οδυσσεύς Αντρούτσος. 1961.
Παιδιά του Εικοσιένα. 1950.

Κείμενο: Χρήστος Νάστος
Επιμέλεια παρουσίασης: Παναγιώτης Πλαφουτζής

Σπουδαίοι συγγραφείς 6: Αβραάμ Μπραμ Στόκερ (Abraham Bram Stoker) 1847-1912

Ο Αβραάμ «Μπραμ» Στόκερ (Abraham «Bram» Stoker) ήταν Ιρλανδός συγγραφέας ιστοριών τρόμου, που γεννήθηκε στις 8 Νοεμβρίου του 1847 στο Κλόνταρφ της Ιρλανδίας και πέθανε στις 20 Απριλίου του 1912 στο Λονδίνο της Αγγλίας. Γονείς του ήταν ο Αβραάμ Στόκερ (γεννήθηκε το 1799, παντρεύτηκε το 1844 και πέθανε το 1876) και η Σάρλοτ Ματίλντα Μπλέικ Θόρνλεϋ (1818-1901).

Ήταν το τρίτο από τα επτά παιδιά μίας πιστής προτεσταντικής οικογένειας. Μέχρι τα επτά του χρόνια αντιμετώπιζε σοβαρό κινητικό πρόβλημα, αφού δεν μπορούσε να σταθεί ή να περπατήσει, τραυματική εμπειρία που αντανακλάται στο λογοτεχνικό του έργο και ειδικά στον "Δράκουλα".

Το 1870 και έχοντας δίπλωμα μαθηματικών, διορίσθηκε δημόσιος υπάλληλος στον Πύργο του Δουβλίνου, ενώ παράλληλα έγραφε θεατρικές κριτικές στην εφημερίδα «Dublin Evening Mail». Μια θερμή κριτική του για την ερμηνεία του ηθοποιού σερ Χένρι Ίρβινγκ στον «Άμλετ» του Σέξπιρ στάθηκε η αφορμή για τη στενή φιλία μεταξύ των δύο ανδρών η οποία οδήγησε και στην επαγγελματική του καταξίωση.

Στα τέλη του 1878 ο Ίρβινγκ τον κάλεσε στο Λονδίνο για να αναλάβει την διεύθυνση του θεάτρου του, «Lyceum Theatre», αλλά και την διαχείριση των προσωπικών του υποθέσεων.

Την ίδια περίοδο, ο Μπραμ Στόκερ παντρέυτηκε την Φλόρενς Μπόλκομπ (1858-1937), πρώην αρραβωνιαστικιά του Όσκαρ Γουάιλντ και μαζί απέκτησαν ένα παιδί, τον Ίρβινγκ Στόκερ (1879-1961).

Το 1890 δημοσίευσε το πρώτο του μυθιστόρημά «Το Πέρασμα του Φιδιού» ενώ 7 χρόνια αργότερα, γεννήθηκε το αριστούργημά του, «Δράκουλας» (Dracula), ένα μυθιστόρημα που σημάδεψε την λογοτεχνική του διαδρομή και τον καταξίωσε διεθνώς. Γραμμένο υπό μορφή ημερολογίων των πιο σημαντικών χαρακτήρων, περιστρέφεται γύρω από ένα βρικόλακα της Τρανσυλβανίας που, οπλισμένος με υπερφυσικές δυνάμεις, πηγαίνει στην Αγγλία και εκεί χρησιμοποιεί τα αθώα θύματά του για να εξασφαλίσει το αίμα από το οποίο τρέφεται!...

Ο Στόκερ, για να γράψει το "Δράκουλας", εμπνεύστηκε από έργα των Έμιλι Γκέραρντ (Transylvania Superstitions), Τζον Γουίλιαμ Πολιντόρι (The Vampyre) και Τζόσεφ Σέρινταν λε Φανού (Carmilla).

ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ:
Μυθιστορήματα και νουβέλες
Το Πέρασμα του Φιδιού (1890)
Δράκουλας (1897)
Μις Μπέτυ (1898)
Το Μυστήριο της Θάλασσας (1902)
Το Κόσμημα των Εφτά Αστεριών (1903)
Ο Άνθρωπος, επίσης γνωστό ως Οι Πύλες της Ζωής (1905)
Λαίδη Άθλαϋν (1908)
Η κυρία του σαβάνου (1909)
Το λημέρι του Λευκού Σκουληκιού (1911)
Συλλογές σύντομων ιστοριών
Κάτω απ' το Ηλιοβασίλεμα, (1881)
Ο Καλεσμένος του Δράκουλα (1897, δημοσίευση το 1937 από την Φλόρενς Μπάλκολμ-Στόκερ)
Άλλες ιστορίες, όχι σε συλλογές
Νυφικός των νεκρών (διαφορετικό τέλος του Το Κόσμημα των Εφτά Αστεριών)
Θαμμένοι θησαυροί
Η Αλυσίδα του Πεπρωμένου
Η Θανατική Μοίρα της Διπλής Γέννας
Στην Κοιλάδα της Σκιάς
Το Σπίτι του Δικαστή